Turşi ve Heh

04.Ekim.2009 Kemal Yıldırım

Puncukci Fahri bir söyleşimizde bana Hemşinliler ile Senozlular arasında mesel olan turşu ve hehin hikayesini şöyle anlattı :

‘Eskiden Senoz’da çok turşu yaparlardı. Beş hatta öyle aileler vardı ki on büyük turşu kadıları olurdu. Bu turşular pırasa ve tereyağı ile kavrulurak yenirdi. Her sofraya oturulduğunda turşu mutlaka yenirdi ve sofranın en önemli yemeği sayılırdı. Senoz’luların çok turşu yemeleri Hemşinliler arasında alay konusu idi. Bizlere ‘turşici’ derdiler. Bütün Senozlular Hemşinlilerin gözünde ‘turşuci’ idiler.’ Birgün Hemşinli bir adam Senoz’a gelir ve hangi evi ziyaret ederse etsin ona turşu ikram edilir. Gittiği en son evde de karşısında turşu görünce dayanamaz ve silahını çıkarır masanın üzerine koyar ve şöyle der ;

‘bunden bi lokma alenun onasini bellerom’

Hemşinliler ise ‘hehçi’ idiler. Peyniri pelit şekline getirdikten sonra onları hava almayacak şekilde üst üste kadıların içine yerleştirirlerdi. Belli bir süre burada bekletilen peynirin tadında kokusunda değişiklik olur, adeta çürümeye yüz tutar hale gelirdi, bu peynire ‘heh’ denirdi. Hemşinliler buna bayılırdı. ‘Heh’ yapmayı da çok iyi bilirdiler, ölçü kaçırıldığında peynirin kurtlanacağını ve farkında varılmadan bu kurtların da peynirle birlikte mideye inebileceğini bildikleri için dikkatli olurlardı.

Bu mesel Hemşinliler ve Senozlular arasında bir atma turküye konu olmuştur. Senoz’un Parahol(Yenice) köyünden şair Mehmet Ali Demirçioğli (1896-1971) Hemşinin Mollaveis köyüne bir düğüne gitmiştir ve orada bir Hemşinli şair Senozluları alaya alarak Mehmet Ali’ye şöyle sataşır ;

Allah bu yıl Senoze kaç gadel turşi verdi

Kalabalıktan kahkaha sesleri yükselir ve Mehmet Ali bu saldırıya hemen karşılık vermek zorundadır ;

Senun deden peyniri çürütur öyle yerdi

Güzel, durum şimdilik beraberedir. Hemşinli şair bu defa bir soruyla Senozlu şairin cehaletini sergilemeye yönelik sıkı bir din bilgisi sorusu sorar ;

O kadar ki şairsen evvel kabre kim girdi

Bir Senozlu için zor bir soru değildir bu yanıtı hazırdır şairimizin ;

Kabil Habil’i vurmiş hoceler oyle derdi

Soruya da yanıt gelince Hemşinli şair rakibini gücünü onaylamaya yönelik olarak kabul edilebileceğimiz şu mısrayı söylerken yine de Senoz’luları küçümsemeyi ihmal etmez ;

Aferum Senozliye suale cevap verdi

Mehmet Ali ise Hemşinlilerin cehaletini ortaya koyabilecek şu yanıtı verir ;

O senun sualuni Senozden herkes derdi

Hemşinli şair geri adam atarak Senozluyu övdüğünü düşündüğümüz şu mısrayı söyler ;

Ceddünde var mi idi şairluği kim verdi

Anlaşıldı, daha uzatmaya gerek kalmamıştır Senozlu şair atışmayı şu centilmence mısra ile sonlandırır ;

Dedem okutti beni emicem izin verdi

[ K: (Puncukci) Fahri Boncukcu d.1922)]

Bu haber 178 defa okunmuştur.